HERDENKEN – De Gedichten
Gedichten 2026
Voorgedragen door Sebas Braakhuis bij de herdenking in Zenderen:
De Tweede wereldoorlog
De oorlog begon, maar niet iedereen zag,
Hoe moeilijk het werd, elke dag.
Sommige mensen hielpen elkaar,
Ook al was het soms best wel zwaar.
Ze deelden hun eten, een stukje brood,
En hielpen elkaar in stille nood.
Kinderen fluisterden, zacht en klein,
“Later zal alles weer beter zijn”
Er waren helden, gewoon heel normaal,
Geen superhelden, maar sterk allemaal.
En toen kwam het nieuws, het was voorbij,
Door samen te helpen, zijn wij nu vrij!
Voorgedragen door Kinderburgemeester Elise Middelwijk tijdens de herdenkingsdienst in de Oude Kerk en bij het centrale monument in Borne:
‘Vandaag en morgen’ (Femke Allaart).
Elke dag
Elke minuut
Elke seconde
Keuzes maken
Ons leven is een aaneenschakeling van keuzes maken.
We maken allemaal andere keuzes,
in een andere tijd,
op een andere plek
Maar
vandaag kiezen we samen.
We kiezen samen om te herdenken.
De keuzes te herdenken van anderen.
In vrijheid kunnen kiezen,
is niet voor iedereen vanzelfsprekend.
Laten we daarom blij zijn,
dat wij, hier in Nederland, kunnen kiezen waar we in geloven,
kunnen kiezen van wie we houden en
kunnen kiezen wie we zijn.
Zij die nu herdacht worden
kozen niet voor zichzelf maar voor anderen.
Zij die nu herdacht worden
bepalen de keuzes van nu.
Zij die nu herdacht worden
vormen onze toekomst
Een toekomst waarin wij in vrijheid kunnen blijven kiezen,
voor onszelf
of voor ons samen.
Een toekomst voor ons allemaal.
Voorgedragen door Stevine Groenen bij de onthulling van de plaquette en Anne Frankboom
Zaailing
In gedachten heb ik je daar zo vaak zien zitten, Anne, op de plankenvloer
bij het onverduisterde zolderraam, met uitzicht op de kastanjeboom,
de enige plek in het Achterhuis waar je vrij kon ademhalen, waar je
in de scheervlucht van zilverige meeuwen mee kon vliegen naar het strand, om daar
met je meisjeshanden een kasteel te bouwen van blauwe lucht, de zon weer te zien schijnen
in het water.
Je ster bungelde aan een draadje, verwaaide als een vlieger in de wind, een merel
verweefde hem zonder dralen in zijn nest en zong lieflijke nocturnes, dankbaar
stroomde je hart vol van tederheid, mooier dan vorig jaar de lente, de kastanje breder, van boven tot
onder gevuld met handvormige bladeren en witte toortsen voorzien van honingmerk om
bijen te verleiden, zelfs bloemtrossen geven bedekte boodschappen door, verkleuren als ze bevrucht zijn,
maar jij kon van ontroering niet meer spreken.
Gelukkig gaf je meer om herinneringen dan om jurken en hield je je vulpen bij de hand (al beweren
laserracisten van niet), zo gaf je in je dagboek met rood geruite kaft de wereld iets kostbaars mee:
we zien het voor ons, kunnen niet langer ontkennen dat we het wisten
hoe ’s avonds langs de huizen goede en onschuldige mensen liepen
met huilende kinderen in hun armen, steeds maar lopen, alles, alles,
gaat mee in de tocht naar de dood, schreef je.
Schoonheid ligt besloten in een stekelige felgroene bolster, binnenin
wist je een kern, glanzend als de vacht van de kat en het gewreven mahonie van meubels
in het bovenhuis aan het Merwedeplein, een zaailing in de aarde van een verborgen binnenplaats,
dit is wat je achterliet, je schrijfsels en mijn liefde voor een kastanje.
Gedichten 2025
Op 3 april is het 80 jaar geleden dat Borne werd bevrijd van de bezetters. Jaarlijks worden er op diverse plaatsen in Borne, Hertme en Zenderen herdenkingsbijeenkomsten georganiseerd. Tijdens de herdenkingen waarbij de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog worden herdacht worden onderstaande gedichten voorgedragen.
Daarnaast werden er tijdens het “Groot Borns Vrijheidskoor” op 3 april gedichten voorgedragen door verschillende kinderen.
Roos Steltenpool
Anders…
Carnaval door onze Europastraat, of door de Amsterdamse grachten
Strijdt steeds voor andermans vrijheid, of je raakt die van jezelf kwijt.
Want ook als is niet alles even zichtbaar,
iedereen behoort tot menig minderheid.
Onze vrijheid en democratie staan ook nu,
zeker onder druk, is nooit in rust.
Wees onverdraagzaam tegen onverdraagzaamheid,
en onderdruk de machtswellust.
Faye di Parma & Isa Franke Volmerink (ze hebben samen de 2 onderstaande gedichten gemaakt en voorgedragen)
Sta even stil
Vrijheid, daarom zijn we
Vanavond hier.
Samen omdat ik net als jij de
Vrijheid vier.
Wees je bewust van dit feit.
Vrijheid is niet meer zo vanzelfsprekend
In onze tijd.
Leef, lach, verwonder en geniet.
In tijden van oorlog kan dat niet.
Het gedonder van een
Bombardement zijn we immers
Niet gewend.
Geniet van de stilte en de rust.
Doe dat ieder dag bewust.
Vrijheid is geen keuze, oorlog ontwricht
Daarom schrijven we dit gedicht.
Oorlogskind
Een laatste kus, vaarwel moeten zeggen.
Dat valt aan een kind
Niet uit te leggen.
Alles achter je moeten laten, je huis, herinneringen
en dieren.
Juist daarom moeten we onze
Vrijheid vieren.
Oorlog heeft zoveel impact en raakt ons ook.
Wanneer houdt het op en krijgen de mensen
Weer hoop?
Ik sta elke dag op zonder zorgen.
Voor kinderen in oorlog is er
Misschien geen morgen.
Het is voor ons geschiedenis,
Maar laten we niet vergeten wat vrijheid is.
Dat vieren we vandaag op 3 april
Omdat niemand oorlog wil.
Steek een kaars aan voor de helden die hun leven hebben gegeven
Zodat wij kinderen in vrede kunnen leven.
80 jaar vrijheid (door Emi Koebrugge)
Hand in hand, zij aan zij
Vrijheid maakt ons blij!
Geen strijd, geen angst, alleen geluk
Samen sterk, nooit meer oorlog terug.
Declamatie gedicht 4 mei 2025 (door Eva Atug)
Waar eens de bommen vielen
staan wij nu op het plein.
Toen was er oorlog in het land,
mijn opa was nog klein.
De mensen hadden honger.
De stad stond toen in brand.
De oude stad is er nu niet meer.
Ik pak gauw vaders hand.
Waar vroeger opa’s huis stond,
staan hoge flatgebouwen.
We staan hier bij een heel groot beeld
van mannen en van vrouwen.
Zij zijn de oorlog ingegaan
en nooit meer teruggekomen.
Je denkt alleen: ‘Ik hoop dat mij
dat nooit zal overkomen’.
Er komen steeds meer mensen bij.
Het is nu kwart voor acht.
Ze spelen droevige muziek.
De mensen praten zacht.
De kerkklok luidt
en mensen in een lange rij
met bloemen en met kransen
lopen ons stil voorbij.
Het is acht uur.
De straatlantaarns gaan aan.
Er wordt op een trompet gespeeld
We blijven doodstil staan.
Het is nu twee minuten stil.
De vogels zijn te horen
en ’t klapperen van de vlag halfstok
vanaf de hoge toren.
Ik denk aan oorlogen ver weg
Aan pesten en zo meer.
Een man moet heel erg huilen.
Opeens roept hij: ‘Nooit weer!’
(Anneke van Wijngaarden, eerder verschenen in Trefwoord)